Enneagram type 5: De Waarnemer

ENNEAGRAM TYPE 5: DE WAARNEMER: ‘IK MOET DE WERELD BEGRIJPEN’

Waarnemers houden liefde en sterke emoties op afstand; ze zoeken naar kennis. Ze willen weten, begrijpen en onafhankelijk zijn. Hun denken en gevoel lopen niet parallel. Zij richten zich op het vergaren van wijsheid en vermijden leegheid.


Dit is een op het intellect gericht type dat emoties wantrouwt. Het is mentaal gericht, ziet zichzelf anders dan anderen en zoekt daarom de eenzaamheid op. Veel astrologen vallen onder dit type.

Een waarnemer is graag alleen en denkt. Hij denkt over alles uitgebreid na en bekijkt de dingen vanuit verschillende gezichtspunten. Hij beschikt over een bepaalde vorm van objectiviteit en staat open voor nieuwe invalshoeken en feiten. De waarnemer bekijkt de wereld om zich heen nuchter en zonder veel emoties. Feiten zijn immers gewoon feiten: niks meer, niks minder. Over het algemeen zijn ze verzamelaars. Zijn verzameling kan bestaan uit gedachten en ideeën maar ook uit materiële dingen van allerlei aard. Zoals een helper een gever is, is een waarnemer een nemer. Hij wil in het openbaar rustig en kalm blijven om zo zijn emoties onder controle te houden. Een waarnemer neemt alles uit zijn omgeving op en gaat pas verwerken als hij weer op zichzelf is. De daarbij behorende emoties worden er weer aan gekoppeld zodat hij alles op een rijtje krijgt. De tijd die hiervoor nodig is, is erg belangrijk voor hem en heeft een hoge prioriteit. Hierbij wil hij niet gestoord worden. Als hij die tijd niet automatisch krijgt, is hij bereid om op een top van een berg te gaan zitten of in een afgelegen grot. Als hij maar even op zichzelf kan zijn. Dit wil niet zeggen dat een waarnemer geen intensief gevoelsleven heeft, het zal alleen niet openlijk getoond worden. Hij heeft daar meestal veel moeite mee en doet het af met overdreven gedoe. Hij vertelt vaak weinig over zichzelf en zeker geen persoonlijke dingen. Een waarnemer neemt daarentegen wel alles in zich op wat de ander zegt. Dit compenseert zijn eigen gevoel van leegte van binnen. Een nadeel van het vele denken van de waarnemer is dat hij nagal eens denkt in plaats van doet. Voor hij ergens aan begint moet hij van het begin tot eind weten wat hij moet doen en hoe. Het kan geregeld voorkomen dat de laatste stap, het doen, erbij inschiet.

  • Kwaliteiten: analytisch vermogen, objectieve waarneming, vermogen tot alleen zijn en het goed beslissingen kunnen nemen.
  • Valkuilen: behoefte aan dingen voor zichzelf hebben en houden (kennis, ruimte, tijd, gevoelens) en afstandelijkheid.
  • Uitdagingen: de dingen los kunnen laten en kunnen delen, waardoor ze meer naar buiten treden en goede raad kunnen geven.


Bron:
Palmer, H. (1997) Handboek enneagram
Riso, D (1990) Understanding the Enneagram
Ofman, D. en Weck, R van der (2001) De kernkwaliteiten van het Enneagram